İrakli Qaribaşvili: 2025-ci ilə qədər 13 min qaçqın ailəsinə yeni yaşayış massivləri və mənzillər veriləcək. Son on il ərzində biz minlərlə məcburi köçkün ailəsini mənzillərlə təmin etmişik.

Verdikt: “Fakt-Metr”in qənaətinə görə, baş nazirin vədi yerinə yetirilmədi.

Xülasə:

“Gürcü arzusu”nun hakimiyyətdə olduğu dövrdə ümumilikdə 21 min qaçqın ailəsi mənzillə təmin olunub, onlardan 14921 ailəyə “Bağ evi” layihəsində və yeni yaşayış binalarında (13 min ailənin mənzillə təmin olunmasında baş nazir "Kənd evi" və yeni tikililərdəki mənzillər nəzərdə tutur). Müvafiq olaraq, bu layihələr çərçivəsində ildə orta hesabla 1657 ailə mənzil alacaqdı. Baş nazirin vədinə görə, 3 il ərzində 13 min ailə mənzil almalıdır. Müvafiq olaraq, hər il 4300 ailə, əvvəlki illərin təcrübəsindən 2,6 dəfə çoxdur. Üstəlik, pandemiyayı, Rusiya-Ukrayna müharibəsini və inflyasiyanı da əlavə etsək, baş nazirin verdiyi vəd kifayət qədər iddialıdır. Onu da nəzərə alsaq ki, cari ilin büdcə planına əsasən, məcburi köçkünlərin köçürülməsi proqramına 93 milyon lari ayrılıb - bu, əvvəlki illərdə orta hesabla ayrılan məbləğdən azdır (Məcburi köçkünlərin köçürülməsi proqramına əvvəlki illərdə hər il 107 milyon lari ayrılmışdı), Baş nazirin sözünü yerinə yetirmək praktiki olaraq mümkün olmayacaq.

Bütün deyilənləri nəzərə alaraq “Fakt-Metr” hesab edir ki, baş nazirin 2025-ci ilə qədər 13 min qaçqın ailəsini yeni tikilən binalarda mənzil və “kənddə ev”lə təmin etmək vədi yerinə yetirilməyəcək.

Baş nazirin açıqlamasının son illər minlərlə məcburi köçkün ailəsinin mənzildən razı qalması ilə bağlı hissəsinə gəlincə, bu, doğrudur. Lakin yuxarıda qeyd olunanlara baxmayaraq, məcburi köçkün bazasında qeydiyyatda olan ailələrin yarıdan çoxu hələ də evsizdir və mənzillərdən indiki məmnunluq səviyyəsi qorunub saxlanılarsa, onların mənzillə təmin olunması üçün ən azı 21 il vaxt lazımdır. Ona görə də məcburi köçkünlərin yaşayış sahəsi ilə razılaşdırılması məsələsini bu baxımdan heç bir problem yoxdur kimi təqdim etmək manipulyasiyadır.

Təhlil

Gürcüstanın baş naziri İrakli Qaribaşvili hökumətin iclasında məcburi köçkünlərin yaşayış mənzililə təmin olunmasından danışıb və qeyd edib: “2025-ci ilə qədər 13 min məcburi köçkün ailəsinə yeni yaşayış sahələri və mənzillər veriləcək. Tbilisidə 2400, Zuqdididə 1770, Kutaisidə 720 ailə mənzil veriləcək. Yeni binada 7 min, “Bağ evi” layihəsi çərçivəsində isə 6 min mənzil veriləcək. Son on ildə biz minlərlə məcburi köçkün ailəsinə mənzillər vermişik”.

“Fakt-metr” məcburi köçkünlərin yaşayış sahəsi ilə təmin olunması ilə bağlı əvvəlki illərin statistik məlumatlarını təhlil edərək baş nazirin vədinin nə qədər icra idilə bilən olduğunu müəyyənləşdirməyə çalışacaq.

Bugünkü məlumatlara görə, məcburi köçkünlərin vahid məlumat bazasında 92 079 məcburi köçkün ailəsi qeydiyyata alınıb ki, bu da 286 442 nəfər təşkil edir.

Son məlumatlara görə, 43 826 məcburi köçkün ailəsinə mənzil verilib, bu da məlumat bazasında qeydiyyatda olan ailələrin 47,6 faizini (təxminən 136 346 nəfər) təşkil edir. Müvafiq olaraq, köçkün ailələrinin 52,4%-i hələ də mənzilsiz qalır (48 253 ailə).

2013-cü ildən indiyədək köçürülmə proqramları çərçivəsində 21 min məcburi köçkün ailəsinə mənzil verilmiş, onlardan 10804 məcburi köçkün ailəsi yeni tikilmiş binalarda məskunlaşmış, “Kənd evi” layihəsi çərçivəsində 4117 ailəyə dövlət tərəfindən evlər verilmiş, 5 min 334 məcburi köçkün ailəsi üçün dövlət sahəsi leqallaşdırılıb. Müvafiq olaraq, 9 il ərzində hər il orta hesabla 2333 məcburi köçkün ailəsi mənzillə təmin edilib. Ona görə də baş nazirin açıqlamasının son illər minlərlə məcburi köçkün ailəsinin mənzillər ilə təmin edilməsi hissəsi doğrudur. Lakin qeyd olunanlara baxmayaraq, məcburi köçkün bazasında qeydiyyatda olan ailələrin yarıdan çoxu hələ də evsizdir və mənzillərin hazırkı tempi qorunub saxlanılarsa, onların mənzillə təmin olunması üçün ən azı 21 il vaxt lazımdır. Ona görə də məcburi köçkünlərin yaşayış evləri ilə təmin edilməsi məsələsini heç bir problem yoxdur kimi təqdim etmək manipulyasiyadır.

Məlumat üçün bildirək ki, 2012-ci ilə qədər hər il orta hesabla 1480 ailəyə mənzil verilirdi.

Qeyd etdiyimiz kimi, “Gürcü Arzusu”nun hakimiyyətdə olduğu dövrdə orta hesabla ildə 2333 məcburi köçkün ailəsinə yaşayış evi verilib. Prezidentin vədinə görə, 3 il ərzində 13 min köçkün ailəsi mənzillə təmin olunmalıdır. Müvafiq olaraq, ildə 4300 ailə mənzillə təmin edilməlidir ki, bu da əvvəlki illərin datasına görə 1967 ailə - 1,8 dəfə çoxdur. Burada qeyd edək ki, baş nazir yaşayış mənzilinin verilməsində yeni tikililərdə və “Bağ evi” layihəsi çərçivəsində yerlərin verilməsini nəzərdə tutur. Belə olan halda statistik məlumatlar kəskin şəkildə dəyişir.

“Gürcü Arzusu”nun hakimiyyətdə olduğu dövrdə ümumilikdə 21 min köçkün ailəsi mənzillə təmin edilib ki, onlardan 14921 ailəyə “Bağ evi layihəsi”ndə və yeni yaşayış binalarında mənzil verilib. Müvafiq olaraq, bu layihələr çərçivəsində ildə orta hesabla 1657 ailə mənzil verilirdi. Baş nazirin vədinə görə, 2025-ci ilə qədər, yəni 3 il ərzində 13 min köçkün ailəsinə mənzillər verilməlidir, bu isə o deməkdir ki, hər il 4300 ailə mənzillə təmin edilməlidir ki, bu da əvvəlki illərin praktikasından 2,6 dəfə çoxdur. Üstəlik, pandemiyayı, Rusiya-Ukrayna müharibəsini və inflyasiyanı da əlavə etsək, baş nazirin verdiyi vəd kifayət qədər iddialıdır. Onu da nəzərə alsaq ki, cari ilin büdcə planına əsasən, məcburi köçkünlərin köçürülməsi proqramına 93 milyon lari ayrılıb - bu, əvvəlki illərdə orta hesabla ayrılan məbləğdən azdır (Məcburi köçkünlərin köçürülməsi proqramına hər il 107 milyon lari ayrılıb. əvvəlki illərdə), Baş nazirin vədini yerinə yetirmək praktiki olaraq mümkün olmayacaq.

Demək olar ki, baş nazirin 2025-ci ilə qədər “Kənd evi layihəsi” çərçivəsində 13 min köçkün ailəsinin yeni tikilən binadan və ya yaşayış məntəqəsindən mənzillə təmin olunacağı vədi kifayət qədər iddialı səslənir və keçmiş təcrübəni nəzərə alsaq yerinə yetirmək mümkün deyil.


Şəxslər

Oxşar məqalələr

5551 - Yoxlanılmış fakt
Fakt-metr qəzeti
26%
Doğru
16%
Yalan
12%
Əsasən-doğru
10%
Yarı-doğru
7%

Ən çox oxunan